TAŞIMA FORMÜLLERİ

            7.Daire, 13.7.1995 Tarih ve 7727 Tutanak Sayılı Kararı:

            Nakliye formüllerinde yer alan karekök ( )değeri yuvarlanamaz.

            1500 m mesafeye nakledilen kazı malzemesinin nakliye mesafesinin tespitinde hesap hatası yapılması suretiyle fazla ödemede bulunulmuştur.

                DSİ Genel Müdürlüğü’nce yayımlanan DSİ Birim Fiyat Tarifleri “Taşıma İşleri Uygulama Kriterleri” ne ait “Genel Hükümler” madde 10/a’daki formüle göre ortalama taşıma mesafesi tespit edilirken  1500 değeri 38,73 değerine eşit olmasına rağmen bu rakam yuvarlanarak   1500=39 alınmıştır. Bu suretle nakliye fiyatı gerçek değerinin üzerinde oluşmuştur.

            7.Daire, 18.1.1994 tarih ve 7461 Tutanak Sayılı Kararı:

            El arabası ile yapılan nakliyelerde nakliye bedeli ödenebilmesi için işin özel şartnamesinde bu durumun belirtilmesi gerekir.

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayınlanan inşaat birim fiyat tarifleri ve fiyat listelerinde bulunan ve aşağıda belirtilen iş kalemlerine ait birim fiyatların içinde iş yerindeki taşıma bedellerinde yer aldığı halde kum, çakıl, stabilize çimento, moloz, curuf gibi malzemelerin iş yerindeki (şantiye) taşıma bedellerinin “El arabası ile taşıma bedeli” olarak tekrar ödendiği görülmüştür. 

            15.140/2 poz nolu işler ile diğer işlerden 16.002/1, 16.003, 18.071/1, 16.183, 18.185, 18.192 19.101, 26.191/1, 26.193/1, 27.535, 27.553 ve 27.581 poz numaralı iş kalemleri içinde yer alan, kum çakıl, stabilize, çimento, moloz ve curuf gibi malzemelerin iş yerindeki (şantiyede) taşınmalarına ilişkin olarak, sözü edilen poz numaralı işlere ait birim fiyat tarifleri aynen aşağıdaki gibidir:

             “...........her türlü malzeme ve zayiatı, işçilik, ....inşaat yerindeki yükleme, yatay ve düşey taşıma ve boşaltma, müteahhit karı ve genel giderler dahil 1.......fiyatıdır.

            Birim fiyatlara ait tariflerden anlaşıldığı üzere, söz konusu malzemelerin iş yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşınmalarına ait bedelleri, Bakanlıkça tesbit edilen imalat birim fiyatlarının içinde yer almaktadır. 

            Buna göre imalatlar içinde yer alan malzemelere, ayrıca iş yerindeki el arabası ile taşıma bedeli olarak yersiz ödemelerde bulunulmuştur. 

            Savunmalarda, inşaat alanının geniş olması ve malzemelerin önce belli bir yerde depolandığı, daha sonra iş yerine nakledildiği, bu mesafeler arası el arabası ile nakliye yapılması mecburiyeti doğduğu ileri sürülmektedir.

            Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca yayımlanmış olan Genel Teknik Şartnamenin 2. maddesinin Taşıma Genel Teknik Şartnamesindeki hüküm aynen aşağıdaki gibidir: 

             “Genel olarak karayolu taşımalarında hangi araç ile yapılırsa yapılsın (Özel Şartnamesinde aksine bir kayıt bulunmadıkça) taşıma bedeli motorlu taşıt formüllerine göre ödenir.” 

            Özel hallerde

            a-El arabası ile en fazla 100 mt. mesafeye kadar olan taşımalar yapılır ve el arabası formülü uygulanır... 

            Yukarıdaki hükümden anlaşılacağı üzere el arabası ile yapılan nakliyelerde nakliye bedeli ödenebilmesi için işin özel şartnamesinde bu durumun belirtilmesi gerekmektedir. 

            Özel şartnamelerde ve keşif cetvellerinde el arabası ile nakliye bedeli ödenmesi öngörülmediği hallerde, böyle bir ödemenin yapılması mümkün görülmemektedir.

            1. Daire, 18.4.1996 Tarih ve 6042 Tutanak Sayılı Kararı:

            Özel şartnamede hüküm yoksa, tahminen nakliye bedeli ödenemez.

            Müteahhit .... taahhüdündeki Bıldırcın Köyü İlkokul Lojman Onarım İnşaatına ait hakediş raporu ve eki belgelerin incelenmesi sonunda: nakliye bedelinin yersiz ödendiği görülmüştür.

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesi gereğince genel olarak karayolu taşımalarında taşıma hangi araçla yapılırsa yapılsın (Özel Şartnamesinde aksine bir kayıt bulunmadıkça) taşıma bedeli motorlu taşıt formüllerine göre ödenir.

            Özel Şartnamede hüküm olmamasına rağmen, tahminen nakliye bedeli ödemesi yapılmak suretiyle yersiz tediyede bulunulmuştur.

            SABİT NAKLİYE FİYATI

            1.Daire, 1.2.1994 tarih ve 5730 Tutanak Sayılı Kararı:

            Sabit nakliye birim fiyatı üzerinden nakliye bedeli ödenmesinde yükleme, boşaltma bedeli ve akaryakıt fiyat farkı ödenmez.

            24 Derslikli Mamak Üreğli Ortaokulu inşaatı işinde, Emanet Anlaşmasının 27. maddesine göre sabit nakliye birimi fiyatı üzerinden nakliye bedeli ödenmesi gerektiği halde uygulama sırasında taşıma formülüne göre hesap edilen nakliye birim fiyatına göre nakliye bedeli ödenmesi nedeniyle yüklenici firmaya yükleme, boşaltma istif ve figüre bedeli ile akaryakıt fiyat farkı olarak fazla ödemede bulunulduğu tesbit edilmiştir. 

            800.000.000 TL keşif bedelli 24 derslikli Mamak Üreğli Ortaokulu inşaatı taşeronu .... firması ile Emanet Komisyonu arasında imzalanan 21.5.1990 tarihli emanet anlaşmasının 27. maddesine göre malzeme nakliye bedellerinin nakliye birim fiyat formülüne göre ödenmesi gerekmektedir. 

            Sabit nakliye birim fiyatı ödenmesine ilişkin esasları belirleyen Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün 26 Mart 1987 gün ve B.06/ Yapım-Keşif ve ihale 1957-A-90-14 sayılı yazısı ekinde mevcut “NOT” kısmının 1. maddesinde “sabit nakliye birim fiyatına yükleme, boşaltma, istif ve figüre bedelleri dahil olduğundan yüklenicilere ayrıca yükleme, boşaltma, istif ve figüre bedeli ödenmez” 5. maddesinde “sabit nakliye birim fiyatı uygulanan işlerde yüklenicilere ayrıca akaryakıt fiyat farkı ödenmez” denilmektedir.

            Emanet anlaşmasının 27. maddesinin açık hükmüne rağmen, uygulama sırasında malzeme nakliye bedellerinin taşıma formülüne göre hesap edilen nakliye birim fiyatı üzerinden ödenmesi nedeniyle taşerona yükleme, boşaltma, istif ve figüre bedeli ile nakliyede kullanılan akaryakıt için akaryakıt fiyat farkı ödenmiştir. 

            Sabit nakliye birim fiyatı ödenmesine ilişkin esasları belirleyen Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Yapı İşleri Genel Müdürlüğü’nün 26.3.1987 gün ve B06/Yapı Keşif ve ihale Şb.Md./1957-17-90-14 sayılı yazısı ekinde mevcut not kısmında kazıdan çıkan malzemenin nakliyesine ilişkin sabit nakliye bedelinin dahil olmadığına dair hüküm bulunmadığından sabit nakliye birim fiyatına 200 mt.ye kadar nakliye bedelinin dahil olduğu belirtilmektedir. 

            Bilindiği üzere sabit nakliye bedeli, adından anlaşılacağı gibi sabit olup mesafe ve malzeme yoğunluk kavramı bulunmamaktadır. Bu nedenle tesbit edilmiş olan fiyat üzerinde herhangi bir değişiklik yapılması sabit nakliye şartnamesinin 1.2.3.4.5. ve 6. maddeleri hükümlerine de ters düşmektedir. 

            Mesafe kavramı olmadığından bu yönde de herhangi bir değişiklik yapılması söz konusu değildir. 

            Söz konusu işin emanet anlaşmasının 27. maddesi hükümlerine göre sabit nakliye bedellerinde değişiklik yapılmaması ve itiraz edilmemesi hükmü bulunmaktadır. 

            Sözleşme ve eki olan sabit nakliye şartnamesine göre birbiriyle çelişen bir durum ortaya çıkmamaktadır. 

            NAKLİYEDE UYGUN YOL GÜZERGAHI

            7.Daire, 10.11.1994 Tarih ve 7582 Tutanak Sayılı Kararı:

            Çimento için nakliye bedeli ödenirken, işyeri ile işyerine en yakın çimento fabrikası arasındaki mesafenin esas alınması gerekir.

            Taşıma Genel Teknik Şartnamesinde taşıma bedellerinin özel şartnamesinde belirtilen istisnalar dışında karayolu taşımalarında taşıma hangi araç ile yapılırsa yapılsın taşıma formülüne göre ödeneceği belirtilmiştir. 

            Adı geçen şartnamenin 2. Maddesinin 2.2. sırasında taşımanın nereden yapılırsa yapılsın en ucuzunun alınacağı; 2.3. sırasında karayolu taşımalarında mesafelerin karayolu haritasından alınacağı; bunun mümkün olmaması durumunda mahallen ölçülmek suretiyle tesbit edilebileceği; 2.4. sırasında ise bilumum taşımalarda mesafe zaptı ve krokilerin müteahhit ve kontrollük tarafından müştereken düzenleneceği ve usulüne uygun olarak tasdik ettirileceği;

            Taşıma formüllerine ilişkin esasların 2.10. sırasında;

             (...........taşıma bedelleri ödenmesi öngörülen malzemeden, her türlü betonarme ve profil demirler ile saç levhaların İskenderun Karabük(Ülkü’den) yerli D.K.P. düz sacın, Ereğli Demir Çelik Fabrikasından veya her üç fabrikadan temini mümkün olmayan bu malzemelerin idarece muvafakat edildiği mahalden, diğer malzemelerin istenilen vasıfta olmak şartı ile en yakın fabrika ve ocaklardan iş başına kadar taşıma bedellerinin............ödeneceği) belirtilmiştir. Mersin ili ile buraya bağlı ilçelerde yapılan işlerde idarece verilecek çimento için en yakın mesafe, işyeri ile Mersin Çimsa Çimento Fabrikası güzergahı olduğundan Genel Teknik Şartnamede ve taşıma formüllerine ilişkin esaslarda belirtilen hususlar dikkate alınarak nakliye bedelinin hesabında bu mesafenin esas alınması gerekmektedir. 

            Emanet usulü ile yapılan işlerde her ne kadar müteahhit idarenin göstereceği fabrika veya yerden çimento almak zorunda iseler de, idareler Genel Teknik Şartnamede ve taşıma formüllerine ilişin esaslarda belirtilen kurallara uyarak iş yerine en yakın olan çimento fabrikasını esas alarak hareket etmek mecburiyetindedirler.

            Mersin Çimsa Çimento Fabrikası yerine Adana Çimento Fabrikası esas alındığından hem şartname hükümlerine uyulmamakta, hem de nakliyeye ödenmesi gerekenden daha fazla ödeme yapılmasına sebep olunmaktadır. 

            Aynı mahallerde ve aynı mahiyette ihale sureti ile yapılan işlerde müteahhitler çimentoyu Adana Çimento fabrikası yerine Mersin Çimsa çimento fabrikasından almışlar ve nakliye bedelleri bu fabrika ile iş yerleri arasındaki mesafeler üzerinden ödenmiştir. 

            Yukarıdan beri belirttiğimiz açıklamaların ışığında çimento nakliye bedeli ödenirken, iş yerine en yakın çimento fabrikasının esas alınarak bu mahaller arasındaki mesafe üzerinden nakliye bedelinin ödenmesi gerekmektedir.

            1.Daire, 5.11.1995 Tarih ve 5563 Tutanak Sayılı Kararı:

            Malzeme naklinde, demiryolu fiyatları ile karayolu fiyatlarının mukayese edilmesi ve nakliyenin ucuz olan bedel üzerinden verilmesi gerekir.

            İskenderun’dan temin edilen demir için uygulanacak nakliye birim fiyatının hesabında demiryolu fiyatları ile mukayese edilmeksizin doğrudan karayolu fiyatının esas alındığı görülmüştür.

            Genel Teknik Şartname’nin 2.2. maddesine göre demiryolu taşımaları için TCDD’dan yazılı olarak sorulup ve yazılı olarak bildirilecek taşıma bedeli ile karayolu motorlu taşıt formülüne göre hesaplanacak taşıma bedeli karşılaştırılarak, bunlardan ucuz olanının uygulanması gerekmektedir. 

            Sorgu konusu iş için kullanılan demirin İskenderun’dan alınmış olması ve İskenderun-Sakarya arası demiryolunun mevcut olması karşısında yukarıda belirtilen şartname gereği taşıma bedelinin demiryolu ile nakliye bedeli de hesaplanıp karayolu ile belirlenen fiyatla karşılaştırılması ve ucuz olanının uygulanması gerekir. Buna rağmen demiryolu ile herhangi bir hesaplama yapılmadan doğrudan karayolu ile hesaplama  yapılıp nakliyeye esas alınması sonucunda usulsüz ödemeye neden olunmuştur.

            YÜKLEME-BOŞALTMA BEDELİ

            1.Daire, 11.7.1996 Tarih ve 6068 Tutanak Sayılı Kararı: 

            08.002/1 Poz no.lu makina ile kil ve benzeri bağlayıcı malzeme hazırlanması işinde yükleme-boşaltma bedeli birim fiyata dahil olup ayrıca verilmez.

            Müteahhit ....... yüklenimindeki 449.015.400 TL ihale bedelli Derekazık Malzeme Ocağından muhtelif mahalle ve sokaklara stabilize nakliyesi işinde 08.002/1 poz no.lu makina ile kil ve benzeri bağlayıcı malzeme hazırlanması işinde birim fiyata yükleme-boşaltma bedeli dahil olmasına rağmen mükerrer yükleme-boşaltma bedeli verildiği, ayrıca kazı malzemesinin depo edilmesinde 07.005/k.1 ariyet ocağından getirilecek veya depoya gidecek kazının taşınması poz.undan hesaplama yapılması gerekirken 07.004 poz.undaki taşıma mesafesi brükner eğrisi üzerinden ölçülen her cins kazı taşımaları poz.undan hesaplama yapıldığı görülmüştür.

            Karayolları Genel Müdürlüğü’nün Birim fiyat Tarifi kitabında 08.002/1-k kil ve benzeri bağlayıcı malzemenin temini işi şu şekilde tarif edilmiştir:

            Alttemel ve temel malzemesine karıştırılması gerekli kil ve benzeri bağlayıcı malzemenin idarece istenilen nitelikte olmak üzere ufalanarak Y.F.Ş.nin 66 ve 67. kısımlarındaki esaslar dahilinde temini. 

            Birim Fiyata Dahil Olan Masraflar:

            Poz 15.100’deki gibidir.

            15.100 Kırılmamış ve Elenmemiş Çakıllı (Tuvenan) Malzeme ile Alttemel ve Temel Malzemesi Temini Birim Fiyatına dahil masraflar: malzemenin ocaklardan veya derelerden çıkarılması, vasıtalara yüklenmesi, işyerinde boşaltılması ve figüre edilmesi suretiyle malzemenin hazırlanması, aşağıda birim fiyata dahil olmayan masraflar başlığı altında sayılanlar dışında kalan diğer bütün işlerin yapılması için lüzumlu her türlü işçilik, malzeme, makina, alet ve edevat masrafları ile müteahhit karı ve genel masraflar.

            Buna göre 08.002/1-K poz no.lu kil temini işinde yükleme ve boşaltma bedellerinin birim fiyata dahil olduğu belirtildiği cihetle, mükerrer olarak yükleme boşaltma bedeli verilmesi sonucu fazla ödemede bulunulmuştur.

            1.Daire, 30.1.1995 Tarih ve 5881 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Fabrikadan yapılan alımlarda yükleme fabrika tarafından yapıldığından yükleme bedelinin düşülmesi gerekir.

            Yüklenici ...... taahhüdünde bulunan İçmeler Mahallesi 21 derslikli ilkokul inşaatı işine ait 1 sayılı hakediş raporu ile müteahhide demir naklinden dolayı yersiz olarak yükleme bedeli ödendiği görülmüştür. 

            söz konusu işe ait 1 sayılı hakediş raporu içinde yer alan demir nakline ilişkin fiyat analizi incelendiğinde, demirin yükleme ve boşaltılması için ton başına 1991 yılı birim fiyat tarifleri kitabının 09.012/1 poz.unda yer alan ve yükleme, boşaltma ve istif karşılığı olan 14.469 liranın 10.128 lirası nakliye analizine dahil edilmiştir. 

            09.012/1 Poz.undaki açıklamadan da anlaşılacağı üzere burada 1991 yılı için yer alan 14.469 liralık birim fiyatın 1/3 ü yükleme, 1/3 ü boşaltma ve 1/3’ü istif içindir. Sözü edilen inşaatta istif söz konusu olmayacağından sadece yükleme ve boşaltma yapılacaktır. Yine aynı poza ait tarifte yer aldığı üzere fabrikadan yapılacak alımlarda yükleme fiyata dahil olduğu için nakliye analizine yükleme için de bir şey ilave edilmeyip sadece boşaltma için birim fiyatın 1/3’ü analize dahil edilecektir. Zira söz konusu işe ait mesafe krokilerinin incelenmesinde de görüleceği üzere alımlar Karabük’ten yani fabrikadan yapılmıştır. Bu durumda demir nakli için hazırlanan fiyat analizine 09.012/1 poz.undan sadece boşaltma için 14.469 liralık birim fiyatın 1/3’ü olan 4.823 lira dahil edilebilecektir. 

            Yukarıdan beri yapılan açıklamaların ışığı altında demir alımlarının fabrikadan yapıldığı ve inşaat alanında da herhangi bir istif zorunluğunun bulunmadığı inşaat işinde, demirin sadece kamyonlardan boşaltılması için ücret ödenmesi ve nakliye fiyat analizinde de yıllık birim fiyat tarifleri kitabında yükleme-boşaltma ve istif karşılığı yer alan bedelin sadece 1/3 lük bölümünün esas alınması gerekirken poz.da yer alan rakamın 2/3’ü olan 9.646 liradan daha büyük bir rakam olan 10.128 liranın esas alınması sonucu Pendik İçmeler Mahallesi 21 derslikli ilkokul inşaatı müteahhidine 1 sayılı hakediş raporu ile toplam .... liranın yersiz olarak ödenmiştir.

            1.Daire, 10.6.1996 Tarih ve 6054 Tutanak Sayılı Kararı: 

            Kum-Çakıl ocağından alınan kum-çakıl için nakliye bedeli ödenirken yükleme bedelinin tenzil edilmesi gerekir.

            Kum çakıl nakliye bedelinin ödenmesinde mükerrer yükleme bedeli ödendiği görülmüştür. 

            Anılan inşaatta kullanılan kum-çakılın Eskişehir ili hudutları içindeki bir kum-çakıl ocağından satın alınmayıp şantiyeye 123 km. mesafedeki Bilecik-Osmaneli Selimiye Köyündeki kum-çakıl ocağından satın alındığı anlaşılmıştır. Anılan kum-çakıl ocağının 1993 yılında uygulaması gereken fiyat listesinin Bilecik Valiliği olurları ile oluşturulan komisyon tarafından malzeme fiyatları yükleme bedeli dahil olarak 17/1115 sayı ve Malzeme Ocakları konulu kum-çakıl fiyat listesi 17.6.1993 tarihli valilik oluru ile yürürlüğe konulmuştur. Anılan listede yükleme bedeli dahil fiyatlar tesbit edildiğinden nakliye bedeli ödemesinde 09.003/1 poz.undan yükleme-boşaltma ve istif bedeli dahil edilirken yükleme bedelinin tenzil edilmesi gerekir. 

            5.Daire, 20.6.1996 Tarih ve 8918 Tutanak Sayılı Kararı:

            Ocaktan konkasöre taşıma işinde, malzeme temin edilen arazi uygun değilse ocaktan alınan malzeme uygun bir yerde depo edildikten sonra nakledildiğinde ikinci bir nakliye söz konusu olup yükleme- boşaltma bedeli ödenebilir.

            ............. Yüklenimindeki elekaltı malzeme naklinde nakliye bedelinin ocaktan konkasöre taşıma bedelinden yükleme-boşaltma bedelinin düşülmemesi sonucu fazla ödemede bulunulmuştur.
            Savunmalarda,

            Anılan işte elekaltı malzemesini temin amacıyla taşların çıkarıldığı ocak bölgesinin bulunduğu yerin çok sarp, dik yamaçlı ve kayalık olması nedenlerinden dolayı işin güvenli yapılması düşüncesiyle patlatılan ocak malzemesinin (taşların) 150 m. uzaklıkta, ulaşımı güvenli olan düzgün bir depolama alanına iş makinaları ile taşlar nakledilerek depolanmıştır. 

             “Bu taşların depolama alanından 110 m. uzaklıktaki konkasöre yükleme yapılarak kamyonlarla nakledildiğinden, nakliye analizi 150 mt düşülmeden, depolama alanı ile konkasör arasındaki 1100 metrelik uzaklık esas alınarak nakliye analizi yapılmıştır” denildiğinden ikinci bir nakliye söz konusu olup yükleme-boşaltma bedeli ödenebilir.